مقاطع ( moq te ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - قطع كننده و چيزى را به اجاره گيرنده و مقاطعه كننده . مقاطعة ( moq ta'at ) م . ع . قاطعا مقاطعة : از همديگر بريدند آن دو نفر ، ضد واصلا مواصلة . و قاطع فلان فلانا بسيفهما : برابر كرد فلان شمشير خود را با شمشير فلان تا ببينند كه كدام يك برنده ترست . و نيز مقاطعة : نبرد كردن در بريدن . مقاطعه ( moq ta'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - واگذار كردن انجام كارى را به كسى پس از تعيين مزد و اجرت آن . و مقاطعه دادن : شرط و پيمان نمودن با مزدور انجام كار را . و مقاطعه كردن : قبول كردن مزدور شرط و پيمان را در انجام آن كار . مقاطل ( maq tel ) ع . ج . مقطلة . مقاطيع ( maq ti ' ) ع . ج . مقطوع . مقاظ ( maq z ) ا . ع . جايى كه در تابستان بدانجا روند . مقاعد ( maq 'ed ) ع . ج . مقعد . و . ج : مقعدة . مقاعد ( maq 'ad ) ص . ع . نشسته با كسى . ر . مقاعدة . مقاعد ( moq 'ed ) ص . ع . نشينندهء با كسى . ر . مقاعدة . و حافظ و نگهبان ( للواحد و الجمع ) . و آنچه از وحش و از طير كه از پس پشت درآيد . مقاعدة ( moq 'adat ) م . ع . قاعده مقاعدة : نشست با او . و كل منهما مقاعد لصاحبه ( بالكسر ) و صاحبه مقاعد له ( بالفتح ) . مقاعدة ( moq 'edat ) ا . ع . زن . و چيزى به شكل جامه‌دان كه به روى مىنشينند . و غزاره‌اى كه در وى گوشت خشك و نان و جز آن نهند . و ريك تودهء گرد . و كوه چسبيدهء به زمين . مقاعس ( maq 'es ) ع . ج . مقعنسس . مقاعس ( moq 'es ) ص . ع . آنكه از عهد و سوگند خود برميگردد . مقاعيس ( maq 'is ) ع . ج . مقعنسس . مقال ( maq l ) م . ع . قال قيلا و مقالا . ر . قيل . مقال ( maq l ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گفتار و گفتگو . و فعل و مقال : كردار و گفتار . مقال ( maq l ) مقالة ( maq lat ) قال قولا و مقالا و مقالة . ر . قول . مقالة ( maq lat ) ا . ع . گفتار و مبحث . مقالة ( moq llat ) م . ع . كم كردن بخشش و دهش را . و كم كم خرج كردن آب را از ترس تشنگى . مقالت ( maq let ) ع . ج . مقلتة . مقالد ( maq led ) ع . ج . مقلد . مقالد ( maq led ) ا . ع . ضاقت عليه مقالده : تنك شد بر وى كارهاى او . مقالعة ( moq la'at ) ا . ع . غرض المقالعة : نشانه‌اى كه نوآموز نخستين بدان تير اندازد و آن نزديكتر باشد و تيرانداز را ببلند نمودن و دراز كردن دست حاجت نيفتد . مقالم ( maq lem ) ع . ج . مقالم الرمح : تنديهاى نيزه . ج : مقلم . مقاله ( maq le ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گفتار و مبحث و سخن و كلام . مقالى ( maq li ) ع . ج . مقلا و مقلاة و مقلى . مقاليت ( maq lit ) ع . ج . مقلات . مقاليد ( maq lid ) ع . ج . مقلاد . مقاليد ( maq lid ) ا . ع . ضاقت عليه مقاليده : تنگ گرديد به روى كارهاى او . مقام ( maq m ) و ( moq m ) ا . ع . اقامت و جاى اقامت و جاى ايستادن . قال فى المعيار : اما المقام بالفتح و الضم فقد يكون كل واحد منهما بمعنى الاقامة و قد يكون بمعنى موضع القيام لانك ان جعلته من قام يقوم فمفتوح و ان جعلته من اقام يقيم فمضموم . و قوله تعالى : لا مُقامَ لَكُمْ ( بالفتح ) : اى لا موضع لكم و قرئ بالضم اى لا اقامة لكم . و قوله : حسنت مستقرا و مقاما اى موضعا ، پس هر يك از مقام و مقام هم بمعنى مصدر مىآيند و هم بمعنى موضع . مقام ( maq m ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى ايستادن و ايستاد نگاه و موضع اقامت و جاى درنك و مسكن و خانه و منزل . و توقف و درنك و سكونت و بودباش . و محل و جاه و منزلت و لياقت و مرتبه و درجه . و دربار پادشاهى . و توقفگاه سپاه . و محضر خداوندى . و باصطلاح موسيقى : پرده سرود را گويند و آن دوازده است : 1 راست 2 شباب و يا صفاهان 3 بوسليك 4 عشاق 5 زير بزرك 6 زير كوچك 7 حجاز 8 عراق 9 زنگله 10 حسينى 11 رهاوى 12 نواز . و باصطلاح عرفا اقامت بنده در عبادت در آغاز سلوك بدرجه‌اى كه بان توسل كرده است . و صاحب مقام : داراى بزرگوارى و جاه و جلال . و داراى هنر در نواختن پردهاى موسيقى . و قائم مقام : خليفه و جانشين و وكيل و نايب . و حاكم شهر اسلامبول . و نايب صدر اعظم . و مقام بمقام : جابجا و پرده بپرده و آواز بآواز . و مقام محمود : درجه اعلاى از حسنات . و نام